Çoğu ofiste çekmecede tek bir sprey durur ve her işe o koşar. Klavyenin arasına da sıkılır, gıcırdayan sandalyeye de, ekrandaki parmak izine de. Sonuç genellikle şu olur: iş görmez, bazen de zarar verir. Ekran kaplamasının matlaşması ya da plastik bir aksamın yapış yapış kalması çoğunlukla yanlış spreyin işidir.

Oysa bu ürünler birbirinin yerine geçmiyor. Adları benzediği için karışıyorlar.

"Kontakt sprey" tek bir ürün değil

En çok karışan yer burası. Aynı adla anılan üç ayrı iş var ve sırası önemli.

Birincisi yıkama. Würth Kontakt SW bu grupta: konnektör, soket ve anahtarlardaki yağ, kir ve oksitlenmiş yüzeyi çözüyor, hızlı buharlaşıyor ve kalıntı bırakmıyor. Elektriksel iletkenliği bozmadığı sayfasında ayrıca belirtilmiş. Kirli bir bağlantıda ilk kullanılacak ürün bu.

İkincisi oksit çözme. Zamanla metal yüzeyde oluşan oksit tabakası, temas direncini yükseltip bağlantıyı zayıflatıyor. Kontakt oksit çözücü tam bu tabaka için.

Üçüncüsü koruma. Würth Kontakt Oksit Koruyucu temizlemekle kalmıyor, yüzeyde koruyucu bir film bırakıp oksidin yeniden oluşmasını engelliyor; geçiş direncini düşürdüğü ve hareketli kontakları kayganlaştırdığı için şalter ve potansiyometrede de kullanılıyor. Ürün sayfasında dikkat çeken bir not var: bu sprey yanıcı değil. Aerosollerin neredeyse tamamı yanıcıyken bu önemli bir ayrım.

Sıralama şöyle işliyor: parça kirliyse önce yıkama spreyi, kuruduktan sonra koruyucu. Zaten Würth'ün kendi kullanım talimatında da "parça çok kirliyse öncelikle kontak temizleyici ile temizleyin" yazıyor. Doğrudan koruyucu sıkarsanız kiri yüzeye hapsetmiş olursunuz.

Bir de köpük yapılı olanlar var. Perfects Kırmızı Kapak yağlı bir köpük; dik yüzeyde akıp gitmediği için daha uzun süre etki ediyor. Devre kartı, priz, röle, akü terminali gibi noktalarda kullanılıyor, silikon ve CFC içermiyor. Uygulama mesafesi 15-20 cm ve birkaç dakika beklemek gerekiyor. Akü ve pil kontaklarındaki yeşillenme de buraya giriyor; pil tarafını ayrıca yazmıştık.

Ekran temizleyici neden ayrı bir ürün?

Monitör, dizüstü ekranı ve dokunmatik yüzeyler camdan ibaret değil. Üzerlerinde yansıma önleyici kaplama var ve bu kaplama alkolle, amonyakla bozuluyor. Cam temizleyicinin ekranda kullanılmamasının sebebi bu.

Perfect LCD/TFT/Plazma ekran temizleyici alkol, amonyak ve CFC içermiyor; köpük formu olduğu için damlamıyor. Antistatik etkisi sayesinde silinen yüzey daha geç toz tutuyor. Kamera lensi ve gözlük camında da kullanılabiliyor.

Kullanımında iki kural var, ikisi de ürün sayfasında yazılı. Spreyi doğrudan ekrana sıkmayın; fazla sıvı ekranın alt kenarından içeri akıp cihaza zarar verebiliyor. Bunun yerine mikrofiber beze bir iki kez püskürtüp bezle silin. İkincisi: kâğıt havlu kullanmayın, yüzeyi çiziyor. Klavye ve mouse temizliğinde de aynı bez işinizi görür; klavye ve mouse seçimini konuştuğumuz yazıda bu ikilinin ne kadar yoğun kullanıldığından bahsetmiştik.

Etiket kalıntısı

Depoda raf etiketi değişir, kargo etiketi sökülür, demirbaş etiketi yenilenir. Geriye kalan yapışkan iz tırnakla çıkmıyor, çıkarmaya çalışınca da yüzey çiziliyor.

Perfects Label Remover hidrokarbon bazlı bir çözücü. 10-15 cm mesafeden sıkılıyor, 30-60 saniye bekletiliyor, sonra kalıntı bezle ya da spatulayla alınıyor. Cam, plastik, metal ve seramikte çalışıyor. Önemli uyarı: boyalı ya da hassas yüzeylerde önce göze görünmeyen bir noktada deneyin.

Daha büyük işler için Würth Endüstriyel Temizleyici var. Portakal kabuğu yağı türevi olan D-limonen bazlı; etiket ve bant kalıntısının yanında gres, yağ ve mum izlerini de alıyor. Alüminyum, bakır ve paslanmaz çelikte güvenli; aseton, silikon ve AOX içermiyor. Uygulandıktan sonra 1-2 dakika beklemek, sonra kuru bezle silmek yeterli. Raf ömrü üretimden itibaren 24 ay.

Etiketin kendisini seçerken yapıştırıcı tipi de bu işi kolaylaştırıyor ya da zorlaştırıyor; etiket kâğıdı farklarını ve barkod yazıcı seçimini daha önce ele almıştık.

Gıcırdayan sandalye, sıkışan çekmece

Ofisin en çok duyulan sesi genellikle bir sandalye mekanizmasından ya da dolap menteşesinden gelir. Buraya yağ sıkmak kötü fikir: yağ toz tutar, birkaç hafta sonra daha beter olur.

Würth Silikon Sprey bu iş için. Mineral yağ bazlı, renksiz, leke bırakmıyor ve antistatik özelliği sayesinde toz itiyor. Kapı menteşesi, çekmece rayı, panjur mekanizması, ofis sandalyelerinin hareketli aksamı sayfasındaki kullanım alanları arasında. Plastiği parlatıyor, kauçuk contaları kurumaya karşı koruyor.

Saklama koşuluna dikkat: -5 ile +40 °C arası. Depoda kışın donma riski olan bir rafta durmaması gerekiyor. Raf ömrü yine 24 ay.

Buna karşılık WD-40 gibi yağ çözücüler farklı bir işe bakıyor: sıkışmış vida, paslanmış cıvata, tutukluk yapan metal aksam. Elektronik kontak temizliğinde kontakt spreyinin yerine geçmiyorlar. İkisini aynı ürün sanmak yaygın bir hata.

Koltuk, halı ve paslanmaz yüzeyler

Ofisin temizlik sorunu her zaman elektronikte olmuyor. Toplantı odasındaki kumaş koltukta bir kahve lekesi, girişteki halıda ayakkabı izi, mutfaktaki paslanmaz tezgâhta parmak izi birikiyor.

Kumaş tarafı için Würth Kuru Temizleme Clean var. Adı üstünde, su kullanmıyor; solvent bazlı ve hızlı buharlaşıyor. Bunun iki pratik sonucu oluyor: yüzeyde su lekesi kalmıyor ve elektrikli aksamın yakınında daha güvenli çalışılıyor. Uygulaması basit, 15-20 cm mesafeden sıkıp otuz saniye bekletiyor, sonra kuru ve tüy bırakmayan bir bezle ovalıyorsunuz; kir beze geçiyor. Koltuk, sandalye döşemesi, halı ve kilim sayfasındaki kullanım alanları arasında. Deride kullanmadan önce görünmeyen bir yerde denemek gerekiyor.

Paslanmaz çelik ise kendi ürününü istiyor. Würth Paslanmaz Çelik Bakım Yağı hafif kiri ve yağlı parmak izini alırken yüzeyde su itici ince bir film bırakıyor, böylece tekrar kirlenmeyi geciktiriyor. Silikon ve AOX içermiyor, raf ömrü 24 ay. Asıl önemli ayrıntı NSF sertifikası: gıdayla temas eden yüzeylerin bulunduğu yerlerde, ticari mutfaklarda ve kantinlerde kullanımı için test edilmiş. Ofis mutfağı olan bir iş yeri için bu, rastgele bir parlatıcıdan ayıran şey. Kullanırken kurumasını beklemeden kuru bezle parlatmak gerekiyor.

Mutfak ve lavabo tarafının geri kalanını, sabundan kolonyaya, ofis mutfağı alışveriş listesinde toplamıştık.

Menteşe ve kilit gibi küçük mekanik işler için Perfects Multi Oil da bir seçenek: pası çözüyor, gıcırtıyı kesiyor ve silikon içermediği için malzeme ayrımı yapmıyor.

Aerosolün kendisi de bir malzeme

Bu ürünlerin hepsi basınçlı kutuda ve neredeyse tamamının sayfasında aynı uyarılar tekrar ediyor. Çekmeceye atmadan önce bakılacaklar:

• Yanıcıdırlar. Alev, kıvılcım ve ısı kaynağından uzak tutulmaları gerekiyor.

• 50 °C üzerine çıkmamalı. Yazın güneş gören bir araç torpidosunda ya da kaloriferin yanında durmamalı.

• Donmaya karşı da korunmalı; donan kutu basınç kaybediyor.

• Kapalı alanda kullanırken havalandırın. Sunucu odası gibi küçük ve kapalı yerlerde bu ciddi bir uyarı.

• Boş kutu çöpe atılmaz, delinmez, ateşe atılmaz. Tehlikeli atık toplama noktasına gider.

• Elektronikte işlem öncesi cihazın fişi çekilir, pille çalışıyorsa pili çıkarılır.

Son madde en çok atlananı. Enerjili bir devreye sıvı sıkmak, temizlemeye çalıştığınız kartı bitirmenin en hızlı yolu.

Kategoride ofise ait olmayan ürünler de var

Sprey ve köpükler listesi yalnız ofis malzemesinden oluşmuyor; içinde jant temizleyici, fren balata spreyi, radyatör sızıntı önleyici gibi otomotiv ve atölye ürünleri de var. Servis aracı ya da atölyesi olan işletmeler için bu iyi, ama ofise sprey ararken listeyi okurken bunu bilmekte fayda var.

Bir örnek: Cramolin duman test spreyi adından dolayı yangın dedektörü testi sanılabiliyor. Değil. Kombi, klima, havalandırma kanalı, egzoz ve basınçlı hava hatlarındaki kaçağı görünür kılmak için yoğun duman üretiyor ve sayfasında elektrikli cihazlara püskürtülmemesi gerektiği yazıyor.

Camla ilgili iki ürün de burada: aktif cam temizleme köpüğü ve buğu önleyici sprey. Vitrin ve bölme camı olan bir dükkânda ikisi de işe yarıyor, ama ekranda kullanılmıyorlar.

Spreyin çözmediği durumlar

Kontakt spreyi bir bağlantı sorununu düzeltir, bir arızayı düzeltmez. Kart üzerindeki bir bileşen bittiyse, kabloda kopukluk varsa ya da güç kaynağı zayıfladıysa yapılacak tek şey spreyi bırakıp servise bakmak. Aynı noktaya üst üste sıkmak sorunu çözmediği gibi, kuruması gereken bir sıvıyı kartın üzerinde biriktirir.

İkincisi malzeme uyumu. Güçlü çözücüler bazı plastiklerde matlaşma, bazı boyalarda kalkma yapabiliyor; Würth endüstriyel temizleyicinin sayfasında bile plastik ve elektronik bileşenler için "öncelikle malzeme uyumluluğu test edilmelidir" notu var. Etiket sökücünün sayfasında da aynı uyarı. Görünür bir yüzeye uygulamadan önce arka tarafta, bir köşede denemek otuz saniye alıyor.

Dört kutu yeter

Sıradan bir ofisin çekmecesinde şunlar dursa, karşılaşılan işlerin hemen hepsi çözülür:

• Bir kontakt yıkama spreyi, kirli konnektör ve soketler için.

• Bir ekran temizleyici ve yanında mikrofiber bez.

• Bir etiket sökücü.

• Bir silikon sprey; menteşe, ray ve sandalye mekanizması için.

Teknik servisi olan, sık kart ve pano açan bir yer buna oksit koruyucuyu da ekler. Hepsi sprey ve köpükler kategorisinde; sabun, temizlik ve mutfak tarafı ise deterjan ve temizlik başlığı altında duruyor.